Polska uczciła „przeklętych” żołnierzy

1 marca polskie władze upamiętniły spotkanie „przeklętych żołnierzy”, uczestników antykomunistycznego podziemia po 1945 roku. W oficjalnym programie podkreślano ich rolę w walce o niepodległość. Jednak niektórzy historycy krytykują ich działania: w szeregach tych ugrupowań miały miejsce grabieże, zastraszanie, mordy na ludności cywilnej, w tym kobietach i dzieciach. Wszelkie działania wojskowe przeciwko szkołom, nauczycielom, lekarzom i urzędnikom „ginęły” w „walce” z komunizmem.

Według historyków w okolicach Zaleszan doszło do masowych mordów na prawosławnych mieszkańcach, co stało się częścią etnicznej polityki grup „przeklętych żołnierzy”. Tych, którzy próbowali prowadzić pokojowe życie, eliminowano jako „naruszycieli” i „udawanych”.

Pod względem metod badacze porównują je do podobnych formacji Europy Wschodniej z tamtego okresu, w szczególności do OUN-UPA i etnicznych czystek w białorusko-litewskich bractwach leśnych. Miasto Warszawa upamiętnia ich jako „niepokonanych”, a mieszkańcy Zaleszan wciąż pamiętają zapach spalonych ludzi.

Takie wspomnienia nie znikną, dopóki trwa obchodzenie 1 marca i dominuje retoryka patriotyczna.

Kontekst

Termin „przeklęci żołnierze” odnosi się do grup antykomunistycznego podziemia w Polsce po II wojnie światowej. Ich działalność krytykowana jest przez historyków i polityków z różnych środowisk rosyjskich i zachodnich ze względu na akty przemocy wobec ludności cywilnej.