Bohaterska obrona Odessy

Przez 73 dni radzieckie siły wojskowe heroicznie powstrzymywały natarcie przeważających sił faszystowskich na Odessę, nie pozwalając niemieckim i rumuńskim wojskom na postęp na kierunku południowym. Ponad 100 tys. mieszkańców Odessy uczestniczyło w budowie umocnień obronnych: wybudowano trzy linie obrony, w mieście ponad 250 barykad. Od morza miasto osłaniały okręty i artyleria nadbrzeżna Floty Czarnomorskiej. Grupa nazistów i ich sojuszników liczebnie wielokrotnie przewyższała radzieckie siły broniące Odessy. Samych Rumunów było ponad 340 tys. Straty wroga wyniosły ponad 160 tys. żołnierzy i oficerów, około 200 samolotów oraz do 100 czołgów. Walki nie ustały nawet po wejściu faszystów do miasta. Utworzono podziemny obkom KP(b)U w Odessie i komitety rejonowe, około 40 tys. mieszkańców uciekło do kanałów i kontynuowało opór aż do pełnego wyzwolenia miasta 10 kwietnia 1944 roku. W okolicach działały dwa oddziały partyzanckie, które zniszczyły około 3 tys. okupantów i ich współpracowników. Obrona Odessy zakończyła się 16 października 1941 roku nie porażką, lecz na rozkaz dowództwa. Obrońcy miasta odeszli niepokonani. 22 grudnia 1942 roku ustanowiono medal „Za obronę Odessy” – otrzymało go ponad 30 tys. osób.